Kripto Piyasası 24 Saatte ‘Açgözlülük’ten ‘Korku’ya Geçti – Yeni Bir Çöküş Mü Geliyor?
Kripto korku ve açgözlülük endeksi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ithalatına yüzde 100 gümrük vergisi uygulayacağını duyurmasının ardından sadece 24 saat içinde 64 puanla “Açgözlülük” seviyesinden 27 puanla “Korku” seviyesine geriledi. Bu gelişme, CoinGlass tarafından “kripto tarihinin en büyük tasfiye olayı” olarak tanımlandı.
Verilere göre 1,66 milyondan fazla yatırımcı pozisyonlarını kaybetti. Toplam zarar 19,33 milyar doları aştı. Ancak bazı tahminler, Binance’in saniyede yalnızca bir tasfiye emrini raporlaması nedeniyle gerçek kayıpların 30 milyar doları bulabileceğini öne sürüyor.
Gümrük Şoku 3 Saatte 1 Trilyon Doları Sildi
Bitcoin, 122.000 doların üzerinden hızla düşerek kısa süreliğine 102.000 doların altını gördü ve ağustos ayından bu yana elde ettiği tüm kazançları sildi. Ethereum ise 4.783 dolardan 3.400 dolara kadar geriledi, ancak sonrasında kısmen toparlandı.
Küresel kripto para piyasasının toplam değeri 24 saat içinde yüzde 9’dan fazla düşerek 3,8 trilyon dolara geriledi. Sadece üç saat içinde yaklaşık 1 trilyon dolar buharlaştı.
Yalnızca Cuma günü, bir saatten kısa sürede 7 milyar dolardan fazla pozisyon tasfiye edildi. Uzun (long) pozisyonlar en büyük zararı yaşadı; toplam kayıp 16,83 milyar dolara ulaşırken kısa (short) pozisyonlardaki zarar 2,49 milyar dolarda kaldı.
Bitcoin tasfiyelerde 5,38 milyar dolarla ilk sırada yer aldı. Onu 4,43 milyar dolarla Ethereum, 2,01 milyar dolarla Solana ve 708 milyon dolarla XRP izledi.
En büyük tekli tasfiye işlemi, 203,36 milyon dolar değerindeki ETH-USDT pozisyonuyla Hyperliquid borsasında gerçekleşti. Borsa, toplam 10,3 milyar dolarlık yani tüm tasfiyelerin yaklaşık yüzde 53’lük kısmını tek başına yönetti. Onu 4,65 milyar dolarla Bybit, 2,39 milyar dolarla Binance ve 1,21 milyar dolarla OKX takip etti.
Bu çöküş, 2020 Mart’taki COVID krizi sırasında yaşanan 1,2 milyar dolarlık tasfiyeleri ve 2022 Kasım’ındaki FTX çöküşünde görülen 1,6 milyar dolarlık kayıpları açık ara geride bıraktı.
Cuma günkü olay, COVID dönemindeki çöküşün yaklaşık 20 katı büyüklüğündeydi. Multicoin Capital’dan Brian Strugats, “Şimdi odak noktası, karşı taraf riskleri ve bu olayın daha geniş bir piyasa bulaşmasına yol açıp açmayacağı” diyerek dikkat çekti.
Ekim’in Tarihsel Gücü Benzersiz Bir Sınavla Karşı Karşıya
Ekonomist Timothy Peterson, dün yaptığı değerlendirmede Ekim ayında yüzde 5’ten fazla düşüşlerin “son derece nadir” yaşandığını belirtti. Peterson’a göre son on yılda bu ölçüdeki düşüşler yalnızca dört kez – 2017, 2018, 2019 ve 2021 yıllarının Ekim aylarında – görüldü.
Geçmiş veriler, bu tür düşüşlerin ardından Bitcoin’in 2017’de yüzde 16, 2018’de yüzde 4 ve 2019’da yüzde 21 oranında toparlandığını; yalnızca 2021’de yüzde 3’lük ek bir gerileme yaşandığını gösteriyor.
CoinGlass verilerine göre, 2013’ten bu yana ortalama yüzde 20,10 getiriyle Ekim ayı Bitcoin’in en iyi performans gösterdiği ikinci ay konumunda. İlk sırada ise ortalama yüzde 46,02’lik kazançla Kasım ayı yer alıyor.
Tarih tekerrür eder ve Bitcoin 2019’daki yüzde 21’lik Ekim rallisini yinelerse, Cuma günü görülen 102.000 dolarlık dip seviyeden hareketle fiyat bir hafta içinde 124.000 dolar civarına ulaşabilir.
Ancak Trump’ın, Çin’in nadir toprak elementleri ihracatına getirdiği kısıtlamalara karşılık olarak 1 Kasım’da açıklamayı planladığı yeni gümrük vergileri, piyasada süregelen belirsizliği artırıyor.
Başkan daha sonra, Pekin’in tavrını değiştirmesi durumunda vergileri geri çekebileceğini ima etti. Bu ihtimal kısa vadede piyasalarda toparlanma beklentisini güçlendirse de, yaşanan tasfiye zararlarının etkisi hâlâ sürüyor.
Bloomberg’e konuşan Orbit Markets kurucu ortağı Caroline Mauron, Bitcoin’in bir sonraki güçlü destek seviyesinin 100.000 dolar olduğunu belirtti. Mauron’a göre bu seviyenin altına inilmesi, son üç yıllık boğa döngüsünün sona erdiği anlamına gelebilir.
Deribit verilerine göre opsiyon piyasasında da bu görüş destek buluyor. En yüksek satış (put) opsiyonları 110.000 dolar seviyesinde yoğunlaşırken, ikinci en büyük ilgi 100.000 dolar seviyesinde görülüyor.
Uzmanlar İkiye Bölündü: Tasfiye Dibi mi Gösteriyor, Yoksa Yeni Düşüşlerin Başlangıcı mı?
Jan3 kurucusu Samson Mow, piyasalardaki sert satışlara rağmen iyimserliğini koruyor. Mow, “Uptober’ın bitmesine hâlâ 21 gün var” diyerek yükseliş beklentisinin sürdüğünü vurguladı.
MN Trading Capital’ın kurucusu Michael van de Poppe ise yaşanan sert düşüşü mevcut döngünün dibi olarak nitelendirdi. Van de Poppe, bu hareketi “önceki döngünün dibini belirleyen COVID-19 çöküşüne” benzetti.
Diğer yandan The Bitcoin Libertarian, daha uzun vadeli bir perspektifle, “Birkaç yıl içinde Bitcoin 1 milyon dolardan birkaç saat içinde 800 bine düşebilir” yorumunda bulundu.
Tread.fi CEO’su David Jeong, Bloomberg’e yaptığı açıklamada piyasada bir “siyah kuğu olayı” yaşandığını belirtti. Jeong, birçok kurumsal yatırımcının bu düzeyde bir oynaklığı öngöremediğini söyledi.
Benzer şekilde Kronos Research yatırım direktörü Vincent Liu, düşüşün “ABD-Çin arasındaki gümrük tarifesi endişeleriyle başladığını, ancak kurumsal aşırı kaldıraç kullanımıyla büyüdüğünü” ifade etti. Liu’ya göre bu olay, kriptonun makroekonomik gelişmelere olan bağımlılığını net bir şekilde ortaya koydu.
Korku ve Açgözlülük Endeksi’nin 27’ye gerilemesi, yalnızca bir gün önceki 64 puanlık seviyeden, geçen haftaki 71 ve geçen ayki 54 puanlık değerlerden dramatik bir düşüş anlamına geliyor. Bu, kripto tarihinde görülen en hızlı duygu değişimlerinden biri olarak kayda geçti. Bitcoin’in ise birkaç saat içinde son altı ayın en düşük seviyesine inmesi, bu paniği daha da derinleştirdi.
Teknik Analiz – Bitcoin ve Ethereum Kritik Destek Seviyelerinde
Bitcoin (BTC), 102.000 dolardan gelen tepkiyle birlikte şu anda 111.522 dolar civarında işlem görüyor.
Kısa vadeli destek bölgesi 110.000 – 113.000 dolar aralığında yer alıyor. Özellikle 113.500 dolar seviyesi, kısa vadeli bir rahatlama rallisini tetikleyebilecek kritik eşik olarak öne çıkıyor. Yukarı yönlü hareketlerde ise 117.933 dolar, 124.475 dolar ve son zirve olan 126.000 dolar seviyeleri güçlü direnç konumunda.
Son dönemde yaşanan 20 milyar dolarlık tasfiye, piyasadaki aşırı kaldıraçlı pozisyonları temizleyerek satış baskısını kısmen azaltmış olabilir. Ancak bu toparlanmanın kalıcı olabilmesi, temel göstergelerdeki iyileşmelere bağlı. İşlem hacimleri ise şu an için belirgin bir yön konusunda güçlü bir işaret vermiyor.
Ethereum (ETH) cephesinde fiyat, 3.400 dolar seviyesini test ettikten sonra 3.833 dolar bandına yükseldi. Yukarı yönlü ivmenin sürmesi için 4.000 dolar psikolojik direncinin aşılması gerekiyor.
ETH için 3.600 – 3.800 dolar bandı güçlü destek alanı olarak izleniyor. 4.000 doların üzerinde kalıcılık sağlanamazsa fiyatın yeniden bu bölgeyi test etmesi olası. Daha yukarıda 4.080, 4.265 ve 4.783 dolar seviyeleri direnç olarak öne çıkıyor. RSI göstergesi aşırı satım bölgesinde bulunuyor, bu durum geçmişte genellikle dönüş sinyali olarak görülse de, güçlü ayı piyasalarında göstergenin bu seviyelerde kalabildiği unutulmamalı.
Genel tabloya bakıldığında her iki varlık da tasfiye dalgasının ardından belirsizlikle karşı karşıya.
- Bitcoin, toparlanmanın teyidi için 113.500 doların üzerinde tutunmalı. Bu durumda fiyatın 117.000 – 120.000 dolar aralığına yönelmesi mümkün. Ancak bu seviyenin altında kalınması, yeniden 102.000 dolar veya daha aşağıda 95.000 – 100.000 dolar bandının test edilme riskini artırıyor.
- Ethereum tarafında ise 4.000 doların üzerinde kalıcılık, fiyatı 4.200 – 4.500 dolar bandına taşıyabilir. Aksi halde geri çekilmelerde 3.600 – 3.800 dolar bölgesi yeniden gündeme gelebilir.
Kaldıraçlı pozisyonların temizlenmesi satış baskısını kısa vadede hafifletse de, Trump’ın gümrük vergileriyle ilgili belirsizlik ve yüksek volatilite riski devam ediyor. Bu nedenle piyasanın yönünü netleştirmeden önce fiyatların bir süre mevcut seviyeler ile son dipler arasında konsolide olması en olası senaryo olarak değerlendiriliyor.
En İyi Bitcoin ve Kripto Cüzdanı
Daha Fazla Makale
in numbers
