Rusya Merkez Bankası: Bitcoin Madenciliği Rubleyi Güçlendiriyor

Rusya Merkez Bankası, Bitcoin madenciliğinin ruble üzerindeki güçlenmeye katkı sağladığını kabul etti. Ancak sektörün büyük ölçüde gri alanlarda faaliyet göstermesi nedeniyle bu etkinin tam olarak ölçülmesinin zor olduğu belirtildi.
Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, yerel basına yansıyan açıklamasında, kripto madenciliğinin döviz piyasaları üzerindeki etkisine ilişkin soruları yanıtlarken bu değerlendirmeyi yaptı.
Açıklama, Kremlin’de üst düzey yetkililerin madenciliğin resmi olarak ihracat faaliyeti olarak sınıflandırılması yönündeki çağrılarının arttığı bir döneme denk geldi.

Madencilik Gayriresmi Bir İhracat Kalemi Olarak Görülüyor
Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Başkan Yardımcısı Maksim Oreşkin, VTB tarafından düzenlenen “Russia Calling!” forumunda yaptığı konuşmada, kripto madenciliğinin ticaret istatistiklerinde ihracat olarak ele alınması gerektiğini savundu. Oreşkin’e göre, dijital varlıklar fiziki sınırları aşmasa bile fiilen ülke dışına akıyor.
Oreşkin, madenciliği Rusya’nın “yeterince değerini bilmediği yeni bir ihracat kalemi” olarak nitelendirirken, bu alandaki finansal akışların küçümsenmesinin ruble kuru tahminlerinde hatalara yol açtığını söyledi.
Sektör temsilcilerine göre Rusya’da yılda on binlerce Bitcoin üretiliyor. Günlük madencilik gelirinin yaklaşık 1 milyar rubleye ulaştığı tahmin ediliyor. Endüstriyel Madencilik Birliği, yaz aylarında küresel hash gücünün yüzde 16’sından fazlasını oluşturan Rusya’nın dünyada ikinci sırada yer aldığını bildiriyor. Ancak ağdaki yarılanma (halving) sonrası üretimin 2023’teki yaklaşık 55 bin BTC seviyesinden 2024’te 35 bin BTC civarına gerilediği belirtiliyor.
Nabiullina, madenciliğin döviz piyasaları üzerindeki etkisini reddetmedi ancak temkinli bir çerçeve çizdi. Madenciliğin etkisinin şu aşamada ölçülmesinin zor olduğunu vurgulayan Nabiullina, sektörün büyük bölümünün hâlâ kayıt dışı olduğunu hatırlattı. Ayrıca rubledeki değerlenmenin tek başına madencilikte ani bir artışla açıklanamayacağını ifade etti.
Yasallaşmaya Rağmen Kayıt Dışı Faaliyetler Sürüyor
Rusya’da kripto madenciliği 1 Kasım 2024 itibarıyla yasallaştırıldı. Buna göre şirketler ve girişimciler Federal Vergi Servisi’ne kayıt yaptırmak zorunda kalırken, aylık 6.000 kWh’ın altında elektrik tüketen bireysel madenciler muaf tutuldu. Kurumsal madencilik yüzde 25 oranında vergilendirilirken, bireyler için yüzde 13–22 arasında kademeli vergi uygulanıyor. Yabancılar için oran yüzde 30.
Buna rağmen yasa dışı ve yarı yasal madencilik faaliyetlerinin sürdüğü, elektrik hırsızlığı ve ödenmeyen vergiler nedeniyle kamu bütçesinin her yıl milyonlarca, hatta milyarlarca ruble kayba uğradığı belirtiliyor. Ren TV’nin haberine göre yüksek vergi ve elektrik maliyetleri, birçok madenciyi yeraltına itiyor. Sayaçlarla oynama, rüşvet ve enerji şirketleriyle gizli anlaşmalar bu kayıpların başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.

Son soruşturmalar, St. Petersburg’da 2018’den bu yana sayaçları devre dışı bırakarak şebekeye yarım milyar ruble zarar veren bir işletmeciyi ve Dağıstan’da soğutma tankları içine gizlenmiş bir madencilik çiftliğini ortaya çıkardı.
Bir enerji çalışanı, yasa dışı bir tesisin beş katlı bir binadan daha fazla elektrik tükettiğini söyledi. Omsk Termik Santrali’nde görevli bir çalışanın da şebeke hırsızlığına göz yummak için 500 bin ruble rüşvet aldığı gerekçesiyle gözaltına alındığı bildirildi.
Bankalar Dijital Varlıklara Açılırken Ödemeler Yasaklı Kalıyor
Rusya’nın en büyük bankası Sberbank, merkeziyetsiz finans araçlarını test ediyor ve Bitcoin, Ethereum ile geniş kripto sepetlerine endeksli yapılandırılmış tahviller ve dijital finansal varlıklar üzerinden toplam 1,5 milyar rublelik düzenlenmiş kripto bağlantılı yatırım ürünleri sunuyor.
Bankanın Başkan Yardımcısı Anatoliy Popov, Rusya Merkez Bankası ve Rosfinmonitoring ile düzenlenmiş çerçeveler içinde kripto hizmetlerinin entegrasyonu konusunda aktif temasların sürdüğünü, aynı zamanda bankanın kendi blokzincir altyapısını geliştirdiğini açıkladı.
Buna karşın ödeme tarafında katı duruş korunuyor. Devlet Duması Finans Piyasaları Komitesi Başkanı Anatoliy Aksakov, kısa süre önce TASS’ta yaptığı açıklamada kripto paraların ülkede asla resmi para olmayacağını vurguladı. Aksakov, kripto varlıkların yalnızca yatırım aracı olarak kullanılabileceğini, ödemelerin ise sadece ruble ile yapılacağını söyledi.
Merkez Bankası Başkanı Nabiullina da daha önce kripto borsaları ve token alım satımına yönelik yasak çağrılarını yinelemişti. Bu çağrılara rağmen, Temmuz 2024 – Haziran 2025 döneminde Rusya’ya giren kripto işlemlerinin toplam hacminin 376,3 milyar dolara ulaştığı kaydedildi.
Merkez Bankası Birinci Başkan Yardımcısı Vladimir Çistyuhin, kripto işlemlerini düzenleyen yasaların “en kısa sürede” çıkarılması gerektiğini belirtirken, banka tokenizasyon çözümlerini destekleyerek yabancı yatırımcıların Rus şirket hisselerine erişimini kolaylaştırmayı, böylece yaptırımların etkisini sınırlamayı hedefliyor.
En İyi Bitcoin ve Kripto Cüzdanı