Vijf jaar ruimte voor handel in getokeniseerde aandelen

De Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC) heeft donderdag een langverwachte vrijstelling gepresenteerd die bedrijven toestaat handel in blockchain-gebaseerde of ‘getokeniseerde’ aandelen aan te bieden. De vrijstelling geldt voor vijf jaar en raakt zowel platforms als liquiditeitsverschaffers die dit soort handel faciliteren. De vraag die nu op tafel ligt: versnelt deze tijdelijke ruimte de komst van 24/7-aandelenhandel en de concurrentie tussen crypto-platforms en traditionele brokers?

Wat staat de SEC precies toe?

De toezichthouder biedt platforms die getokeniseerde aandelen verhandelen vijf jaar vrijstelling van veel regels die normaal gelden voor de Nasdaq, NYSE en andere effectenbeurzen. Liquiditeitsverschaffers in deze markt krijgen daarnaast eveneens vijf jaar vrijstelling van de registratieplicht als dealer. Meer achtergrond over de reikwijdte van deze regeling staat in dit eerdere verslag over de SEC-vrijstelling.

Platforms zijn wel verplicht bedrijven vooraf te informeren voordat zij hun aandelen als token noteren. Volgens een functionaris van de SEC is het aanbieden van zo’n product verboden zodra de uitgevende instelling bezwaar maakt. Synthetische tokens die blootstelling aan een aandeel bieden via een derivaat of ander product zijn onder deze vrijstelling niet toegestaan – het gaat dus om directe representaties van bestaande aandelen, niet om afgeleide constructies.

Mogelijke gevolgen voor de markt

De cryptosector stelt dat tokenisering van effecten een revolutie op de markten teweeg kan brengen doordat aandelen 24/7 verhandeld en direct afgewikkeld kunnen worden. Volgens de SEC kan dit de liquiditeit verhogen, transactiekosten verlagen en beleggers de mogelijkheid bieden tot eigen beheer (self-custody) en het bezit van fracties van aandelen. Denk aan een aandeel dat normaal alleen tijdens beursuren verhandelbaar is, maar via een token ook in het weekend van eigenaar kan wisselen.

Coinbase heeft aangegeven dat het van plan is getokeniseerde aandelen in de Verenigde Staten te lanceren zodra de regels dit toelaten. Robinhood, Kraken en diverse andere cryptobeurzen bieden dergelijke producten in het buitenland al aan. Hoe deze Amerikaanse producten zich verhouden tot bestaande afwikkelingsinfrastructuur, wordt zichtbaar in voorbeelden zoals de institutionele afwikkeling van tokenized assets in centralebankgeld en de manier waarop tokenized fondsen naast bestaande marktinfrastructuur opereren.

Toezichthouder en bredere marktcontext

De SEC verklaarde dat de vrijstelling noodzakelijk is omdat platforms die getokeniseerde aandelen aanbieden anders aanzienlijke uitdagingen kunnen ondervinden bij het naleven van federale effectenwetgeving, zonder potentieel belastende wijzigingen in hun bedrijfsmodellen. SEC-voorzitter Paul Atkins koppelt de zogeheten innovatievrijstelling aan het wegnemen van drempels voor verantwoorde innovatie, terwijl normen voor beleggersbescherming en marktintegriteit behouden blijven.

De timing is opvallend: de vrijstelling komt slechts enkele dagen nadat de Amerikaanse Senaat er niet in slaagde brede, door president Donald Trump gesteunde cryptowetgeving aan te nemen. Dat was een tegenslag voor bedrijven in digitale activa en de Republikeinen die het wetsvoorstel maandenlang hadden verdedigd. Analisten en juristen wijzen erop dat de vrijstelling op langere termijn crypto-nieuwkomers in directe concurrentie kan brengen met traditionele makelaars zoals E*Trade van Morgan Stanley en Charles Schwab.

Belangrijk is dat de SEC benadrukt dat getokeniseerde aandelen onder deze vrijstelling dezelfde rechten en privileges moeten bieden als traditionele effecten, inclusief dividend- en stemrecht. Dat is geen vanzelfsprekendheid: veel buitenlandse getokeniseerde aandelenproducten worden wel als aandelen vermarkt, maar bieden zelden dezelfde rechten, informatieverschaffing en bescherming als traditionele effecten.

Wat te volgen

De komende periode is het vooral zaak te letten op concrete lanceringen in de Verenigde Staten, met Coinbase als meest aangekondigde kandidaat. Ook relevant: of platforms daadwerkelijk vooraf melding doen bij uitgevende bedrijven en of die bedrijven van hun bezwaarrecht gebruikmaken.

Of de beloofde voordelen – 24/7-handel, directe afwikkeling, lagere kosten en fractioneel bezit – zich ook in de praktijk vertalen naar meetbare marktactiviteit, moet nog blijken. De primaire bron geeft geen concreet tijdpad voor definitieve, permanente regelgeving na afloop van de vijfjarige periode, dus die stap blijft voorlopig een open vraag.