{"id":215864,"date":"2025-03-16T14:32:41","date_gmt":"2025-03-16T14:32:41","guid":{"rendered":"https:\/\/cryptonews.com\/tr\/?page_id=215864\/"},"modified":"2025-03-16T14:32:41","modified_gmt":"2025-03-16T14:32:41","slug":"kriptoda-mev-nedir-detaylar","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/cryptonews.com\/tr\/kripto-para\/kriptoda-mev-nedir-detaylar\/","title":{"rendered":"Kriptoda MEV Nedir? Teknik Perspektif ve Detaylar"},"content":{"rendered":"

Maximal Extractable Value (MEV), blockchain do\u011frulay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n bir blok i\u00e7indeki i\u015flemleri s\u0131ralayarak elde edebilece\u011fi potansiyel kazanc\u0131 ifade eder. Do\u011frulay\u0131c\u0131lar, bekleyen i\u015flemleri dahil etme, hari\u00e7 tutma veya yeniden s\u0131ralama yetkisine sahiptir. Bunu finansal kazan\u00e7 i\u00e7in kullanabilirler. Peki, tam olarak kriptoda MEV nedir ve herkes bundan yararlanabilir mi?<\/span><\/p>

\u0130yi haber \u015fu ki, MEV f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 otomatik olarak ke\u015ffedip k\u00e2r\u0131 maksimize eden \u00f6zel <\/span>MEV botlar\u0131<\/span> vard\u0131r. Ancak bu botlar\u0131 kullanmak teknik bilgi gerektirir. Bu y\u00fczden \u00f6nce MEV\u2019in nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak \u00f6nemlidir.<\/span><\/p>

Kriptoda MEV nedir bilmek \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015flemlerin blok i\u00e7inde manip\u00fcle edilmesi, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n daha y\u00fcksek gas \u00fccretleri \u00f6demesine ve <\/span>DeFi<\/span>\u2019de adaletsiz piyasa ko\u015fullar\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/span><\/p>

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde MEV, b\u00fcy\u00fck blok zincirlerinde \u00f6nemli bir rol oynuyor. Ethereum, DeFi ve Web3\u2019teki hakimiyeti nedeniyle en b\u00fcy\u00fck MEV piyasas\u0131na sahip. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u201cMiner Extractable Value\u201d olarak bilinen MEV, madencilerin i\u015flemleri s\u0131ralama yetene\u011fini ifade ediyordu. Ancak Ethereum\u2019un i\u015f kan\u0131t\u0131 (PoW) modelinden hisse kan\u0131t\u0131 (PoS) modeline ge\u00e7ti. Do\u011frulay\u0131c\u0131lar\u0131n rol\u00fcn\u00fc yans\u0131tmak i\u00e7in terim \u201cMaximal Extractable Value\u201d olarak de\u011fi\u015ftirildi.<\/span><\/p>

MEV Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?<\/b><\/h2>

<\/span>
\nMEV, blok zincirin merkeziyetsiz yap\u0131s\u0131 ve do\u011frulay\u0131c\u0131lar\u0131n i\u015flem s\u0131ralamas\u0131 \u00fczerindeki kontrol\u00fc sayesinde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/span><\/p>

Bir blok zincirindeki t\u00fcm i\u015flemler \u00f6nce mempool ad\u0131 verilen halka a\u00e7\u0131k bir alana d\u00fc\u015fer. Do\u011frulay\u0131c\u0131lar veya madenciler, yeni bir blok olu\u015ftururken buradaki i\u015flemleri se\u00e7er ve s\u0131ralar. Mempool\u2019u, i\u015flemlerin bekledi\u011fi bir oda gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. Do\u011frulay\u0131c\u0131lar ise bu odadaki kap\u0131y\u0131 kontrol eden ki\u015filerdir ve hangi i\u015flemin \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fine karar verir.<\/span><\/p>

Teorik olarak do\u011frulay\u0131c\u0131lar, en y\u00fcksek gas \u00fccretine sahip i\u015flemleri \u00f6nce se\u00e7melidir ve genellikle de bunu yaparlar. Ancak mempool herkese a\u00e7\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in, searcher olarak bilinen ba\u011f\u0131ms\u0131z a\u011f kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131, arbitraj ve di\u011fer MEV f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 tespit etmek i\u00e7in geli\u015fmi\u015f botlar<\/a> kullan\u0131r.<\/span><\/p>

Bu searcherlar, belirli i\u015flemleri bir sonraki blo\u011fa veya belirli bloklara dahil etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u0130\u015flem s\u0131ras\u0131, DeFi\u2019deki arbitraj f\u0131rsatlar\u0131 i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir. \u00c7\u00fcnk\u00fc token fiyatlar\u0131n\u0131 etkileyebilir, kaymaya (slippage)<\/a> veya zorunlu sat\u0131\u015flara yol a\u00e7abilir. A\u015fa\u011f\u0131da baz\u0131 MEV stratejilerini inceleyece\u011fiz. Ancak \u015fimdilik \u00f6nemli olan nokta, searcherlar\u0131n belirli i\u015flemlerin do\u011frulay\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan \u00f6ncelikli veya g\u00f6z ard\u0131 edilmesinden finansal kazan\u00e7 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>

Searcherlar MEV f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 buldu\u011funda, i\u015flemlerinin \u00f6ncelikli olmas\u0131 i\u00e7in do\u011frulay\u0131c\u0131lara y\u00fcksek gas \u00fccretleri \u00f6der. Bu \u00fccretler, do\u011frulay\u0131c\u0131lar i\u00e7in bir te\u015fvik olur ve MEV gelirlerini art\u0131r\u0131r. Baz\u0131 durumlarda, searcherlar do\u011frulay\u0131c\u0131larla do\u011frudan i\u015f birli\u011fi yaparak MEV kazanc\u0131n\u0131 payla\u015fabilir.<\/span><\/p>

G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn gibi, do\u011frulay\u0131c\u0131lar i\u015flemlerin s\u0131ras\u0131n\u0131 belirleme g\u00fcc\u00fcne sahip olsa da, MEV\u2019den en fazla kazananlar onlar de\u011fildir. As\u0131l kazanc\u0131, geli\u015fmi\u015f algoritmalar kullanan ve k\u00e2rlar\u0131n\u0131 do\u011frulay\u0131c\u0131larla payla\u015fan searcherlar elde eder.<\/span><\/p>

MEV, ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bilgilere eri\u015fimi kullanarak kazan\u00e7 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in insider tradinge benzer. Ancak blok zincirde bu yasad\u0131\u015f\u0131 de\u011fildir.<\/span><\/p>

Arbitraj Nedir?<\/b><\/h3>

Profesyonel traderlar, MEV f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 genellikle arbitraj i\u00e7in kullan\u0131r. Peki, arbitraj nedir ve s\u00fcreci nas\u0131l i\u015fler?<\/span><\/p>

Arbitraj, farkl\u0131 piyasalardaki fiyat farklar\u0131ndan yararlanarak k\u00e2r elde etme y\u00f6ntemidir. \u00d6rne\u011fin, Bitcoin\u2019in bir borsada $100,000, ba\u015fka bir borsada $100,500 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Daha ucuz olan borsadan al\u0131p di\u011ferinde satarak an\u0131nda $500 k\u00e2r edebilirsin.<\/span><\/p>

DeFi\u2019de ise traderlar, Uniswap gibi merkeziyetsiz borsalar (DEX\u2019ler)<\/a> aras\u0131ndaki fiyat farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 analiz eder. Ger\u00e7ek piyasalarda bu farklar genellikle daha k\u00fc\u00e7\u00fck olur, ancak y\u00fcksek hacimli i\u015flemlerle k\u00e2r sa\u011flanabilir. Birazdan MEV arbitraj\u0131n\u0131 ve di\u011fer stratejileri daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 inceleyece\u011fiz.<\/span><\/p>

MEV ve Normal \u0130\u015flemler Aras\u0131ndaki Fark<\/b><\/h3>

Teknik olarak MEV i\u015flemleri ile normal i\u015flemler ayn\u0131d\u0131r. Ancak MEV i\u015flemleri, piyasa \u00fczerindeki etkisi ve belirli ki\u015filer i\u00e7in sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 finansal avantaj a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir.<\/span><\/p>

Normal i\u015flemler, <\/span>gas \u00fccretiyle<\/span><\/a> belirlenen standart bir s\u00fcre\u00e7 izler. MEV ise i\u015flemlerin s\u0131ralama mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 kullanarak do\u011frulay\u0131c\u0131lar ve searcherlar\u0131n ekstra kazan\u00e7 elde etmesini sa\u011flar.<\/span><\/p>

\u0130\u015fte MEV\u2019in normal i\u015flemlerden fark\u0131:<\/span><\/p>

\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
<\/td>\nNormal \u0130\u015flemler<\/b><\/td>\nMEV \u0130\u015flemleri<\/b><\/td>\n<\/tr>\n
Nedir?<\/b><\/td>\nBlok zincirinde ger\u00e7ekle\u015fen standart i\u015flemler.<\/span><\/td>\nEkstra kazan\u00e7 elde etmek i\u00e7in stratejik olarak s\u0131ralanan i\u015flemler.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?<\/b><\/td>\nKullan\u0131c\u0131lar i\u015flemleri g\u00f6nderir, do\u011frulay\u0131c\u0131lar gas \u00fccretine g\u00f6re s\u0131ralayarak onaylar.<\/span><\/td>\nSearcherlar mempoolu tarar. MEV f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 bulur. \u0130\u015flemlerinin \u00f6ne al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcksek gas \u00fccreti \u00f6der.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
Kim Kazan\u00e7 Sa\u011flar?<\/b><\/td>\nKullan\u0131c\u0131lar ve do\u011frulay\u0131c\u0131lar.<\/span><\/td>\nSearcherlar ve do\u011frulay\u0131c\u0131lar.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
Kazan\u00e7 Mekanizmas\u0131<\/b><\/td>\nDo\u011frulay\u0131c\u0131lar, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n \u00f6dedi\u011fi gas \u00fccretlerinden blok \u00f6d\u00fclleri al\u0131r.<\/span><\/td>\nMEV stratejileri, DeFi\u2019deki arbitraj ve di\u011fer f\u0131rsatlardan kazan\u00e7 sa\u011flar.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
\u0130\u015flem S\u0131ras\u0131<\/b><\/td>\nGas \u00fccreti ve i\u015flemin a\u011fa eklenme s\u0131ras\u0131na g\u00f6re belirlenir.<\/span><\/td>\nDo\u011frulay\u0131c\u0131lar, kazan\u00e7lar\u0131n\u0131 maksimize etmek i\u00e7in i\u015flemleri yeniden s\u0131ralayabilir.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
\u00d6rnekler<\/b><\/td>\nTakas, ETH g\u00f6nderme, c\u00fczdanlar aras\u0131 transfer.<\/span><\/td>\nArbitraj, front-running, sandwich sald\u0131r\u0131lar\u0131.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n
Kullan\u0131c\u0131lara Etkisi<\/b><\/td>\n\u0130\u015flemler \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirdir ve gas \u00fccretine g\u00f6re ger\u00e7ekle\u015fir.<\/span><\/td>\n\u0130\u015flem maliyetlerini art\u0131rabilir ve kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in k\u00f6t\u00fc fiyatland\u0131rmaya yol a\u00e7abilir.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

<\/span><\/p><\/div><\/span><\/p>

G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn gibi, MEV, blok zincirin \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve adaletini bozarak normal kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olumsuz etkileyebilir. Bu da merkeziyetsizlik ilkesine ters d\u00fc\u015fer. Sonu\u00e7 olarak, kullan\u0131c\u0131lar fark\u0131nda olmadan ek bir maliyet \u00f6demi\u015f olur.<\/span><\/p>

Yine de MEV, merkeziyetsiz yap\u0131n\u0131n bir sonucu olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Piyasalar\u0131n bunu kontrol etmeyi ve yeni ko\u015fullara uyum sa\u011flamay\u0131 \u00f6\u011frenmesi gerekiyor.<\/span><\/p>

Yayg\u0131n MEV Stratejileri<\/b><\/h2>

<\/span>
\nBu b\u00f6l\u00fcmde, MEV kazan\u00e7 sa\u011flamak i\u00e7in kullan\u0131lan ba\u015fl\u0131ca stratejileri detayland\u0131ral\u0131m.<\/span><\/p>

Arbitraj<\/b><\/h3>

Daha \u00f6nce bahsetti\u011fimiz gibi, arbitraj farkl\u0131 DEX\u2019lerde ayn\u0131 token i\u00e7in olu\u015fan fiyat farklar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirerek k\u00e2r elde etme y\u00f6ntemidir. Searcherlar, bu fiyat farklar\u0131ndan y\u00fcksek frekansl\u0131 i\u015flemlerle yararlan\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir token\u0131n fiyat\u0131 Uniswap\u2019te, Balancer veya SushiSwap\u2019e g\u00f6re daha d\u00fc\u015f\u00fckse, searcherlar bunu bir f\u0131rsat olarak g\u00f6r\u00fcr. \u00d6zel botlar kullanarak Uniswap\u2019ten al\u0131p di\u011fer DEX\u2019lerde satarak k\u00e2r elde edebilirler.<\/span><\/p>

Ayr\u0131ca, ayn\u0131 DEX i\u00e7indeki farkl\u0131 likidite havuzlar\u0131 aras\u0131ndaki fiyat farklar\u0131ndan da yararlan\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin, Uniswap<\/a>\u2019te binlerce likidite havuzu bulunur ve bunlar\u0131n bir\u00e7o\u011funda ayn\u0131 token, \u00f6rne\u011fin ETH, i\u015flem g\u00f6r\u00fcr.<\/span><\/p>

Bu fiyat farklar\u0131 genellikle sadece birka\u00e7 saniye veya milisaniye s\u00fcrer. Ancak otomatik botlar bu k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde f\u0131rsatlar\u0131 tespit edip de\u011ferlendirebilir.<\/span><\/p>

Front-running<\/b><\/h3>

Bu stratejide \u00f6zel botlar, mempoolu tarayarak b\u00fcy\u00fck veya k\u00e2rl\u0131 olabilecek i\u015flemleri tespit eder. Ard\u0131ndan, do\u011frulay\u0131c\u0131lara daha y\u00fcksek \u00fccret \u00f6deyerek kendi i\u015flemlerinin \u00f6nce onaylanmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar.<\/span><\/p>

\u00d6rne\u011fin, bir searcher Uniswap\u2019te bir meme coin<\/a> i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir al\u0131m emri fark eder. Hemen bu token\u0131 \u00f6nceden sat\u0131n al\u0131r. B\u00fcy\u00fck al\u0131m i\u015flemi fiyat\u0131 yukar\u0131 \u00e7ekti\u011finde, elindeki tokenlar\u0131 daha y\u00fcksek fiyattan satarak k\u00e2r eder.<\/span><\/p>

Front-running etik d\u0131\u015f\u0131 kabul edilir ve geleneksel finans d\u00fcnyas\u0131nda tamamen yasakt\u0131r. Ancak blok zincirde bunu engellemek \u015fu an i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu y\u00fczden MEV kazanc\u0131 elde etmenin yayg\u0131n yollar\u0131ndan biri olarak kullan\u0131l\u0131yor.<\/span><\/p>

\u00d6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck likiditeli yeni tokenlarda s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fck bir i\u015flem, fiyat kaymas\u0131na (slippage) neden olabilir. Hatta bu strateji o kadar yayg\u0131n ki, baz\u0131 botlar ba\u015fka front-running botlar\u0131n\u0131 bile <\/span>\u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/span><\/a><\/p>

Sandwich Sald\u0131r\u0131lar\u0131<\/b><\/h3>

Front-running ve back-running taktiklerinin birle\u015fimiyle olu\u015fan sandwich sald\u0131r\u0131s\u0131, b\u00fcy\u00fck i\u015flemleri hedef al\u0131r. Ama\u00e7, bu i\u015flemleri manip\u00fcle ederek avantaj sa\u011flamakt\u0131r ve etik d\u0131\u015f\u0131 bir stratejidir.<\/span><\/p>

\u00d6rne\u011fin, bir sandwich bot, Uniswap\u2019te b\u00fcy\u00fck bir al\u0131m emri oldu\u011funu fark eder. \u00d6nce bu token\u0131 alarak i\u015flemin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7er (front-running). Ard\u0131ndan b\u00fcy\u00fck i\u015flem ger\u00e7ekle\u015fip fiyat y\u00fckseldi\u011finde daha y\u00fcksek fiyattan satar (back-running). Bu s\u00fcre\u00e7, fiyat kaymas\u0131na (slippage) neden olur ve normal yat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in maliyetleri art\u0131r\u0131r.<\/span><\/p>

Bu y\u00f6ntem \u00fc\u00e7 ad\u0131mda ger\u00e7ekle\u015fir:<\/span><\/p>

    \n
  1. Searcher, bekleyen al\u0131m emrinin hemen \u00f6n\u00fcne kendi al\u0131m emrini yerle\u015ftirerek fiyat\u0131 y\u00fckseltir.<\/span><\/li>\n
  2. Kurban, fark\u0131nda olmadan token\u0131 daha y\u00fcksek fiyattan sat\u0131n al\u0131r.<\/span><\/li>\n
  3. Searcher, y\u00fckselen fiyattan token\u0131 satarak aradaki farktan k\u00e2r elde eder.<\/span><\/li>\n<\/ol>

    \"Sandwich<\/p>

    Bu senaryoda hem searcher hem de kurban ayn\u0131 token\u0131 sat\u0131n al\u0131r. Ancak MEV botu, fiyat\u0131 manip\u00fcle ederek daha d\u00fc\u015f\u00fck fiyattan al\u0131rken, kurban daha y\u00fcksek fiyata mecbur b\u0131rak\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>

    2023 y\u0131l\u0131nda bir searcher, MEV botlar\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi sandwich sald\u0131r\u0131lar\u0131 sayesinde bir g\u00fcnde <\/span>1 milyon dolardan<\/span><\/a> fazla kazan\u00e7 sa\u011flad\u0131. O g\u00fcn harcanan toplam gas \u00fccretinin %7\u2019si bu adrese aitti. 2024\u2019te de taktiklerini geli\u015ftirerek <\/span>aktif kalmaya devam etti.<\/span><\/a><\/p>

    MEV sald\u0131r\u0131lar\u0131 sadece Ethereum ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Ge\u00e7en y\u0131l, “arsc” adl\u0131 pop\u00fcler bir MEV botu, Solana kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 hedef alarak iki ay i\u00e7inde yakla\u015f\u0131k <\/span>30 milyon dolar kazand\u0131.<\/span><\/p>

    Likidasyon Avc\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/b><\/h3>

    Aave ve Compound gibi DeFi kredi platformlar\u0131<\/a>, bor\u00e7 alanlar\u0131n teminat olarak kripto para yat\u0131rmas\u0131n\u0131 gerektirir. E\u011fer bor\u00e7 geri \u00f6denmez veya teminat belirli bir seviyenin alt\u0131na d\u00fc\u015ferse, bu varl\u0131klar sat\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>

    Bu platformlar, bor\u00e7lu varl\u0131klar\u0131 satarak borcu kapatanlara likidasyon \u00fccreti verir. Searcherlar, MEV botlar\u0131yla kredi protokollerini ve mempoolu analiz eder. Sat\u0131labilecek teminatlar\u0131 tespit eder. Ama\u00e7, front-running ve di\u011fer teknikleri kullanarak i\u015flemi ilk ger\u00e7ekle\u015ftiren olup likidasyon \u00fccretini kazanmakt\u0131r.<\/span><\/p>

    Farkl\u0131 Blok Zincirlerinde MEV<\/b><\/h2>

    <\/span>
    \nMEV stratejileri, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme deste\u011fi olan blok zincirlerinde daha k\u00e2rl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu zincirler, ticaret ve kredi i\u015flemleri sunan bir\u00e7ok     merkeziyetsiz uygulamaya (dApp)<\/a> ev sahipli\u011fi yapar. Bu y\u00fczden searcherlar, yo\u011fun i\u015flem hacmine sahip Ethereum, Solana ve BNB Chain gibi blok zincirlerini hedef al\u0131r.<\/span><\/p>

    Ethereum ve MEV<\/b><\/h3>

    Ethereum<\/a>, en b\u00fcy\u00fck dApp destekli blok zinciridir. DeFi\u2019deki toplam kilitli de\u011ferin (TVL) %50\u2019den fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bu da MEV aktivitelerinin neden bu kadar yo\u011fun oldu\u011funu a\u00e7\u0131klar.<\/span><\/p>

    Daha \u00f6nce bahsetti\u011fimiz gibi, MEV kazanc\u0131 ilk olarak Ethereum\u2019un PoW algoritmas\u0131n\u0131<\/a> kulland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde ba\u015flad\u0131. O zamanlar searcherlar, i\u015flemlerinin bir sonraki blo\u011fa eklenmesi i\u00e7in madencilere y\u00fcksek gas \u00fccretleri \u00f6d\u00fcyordu.<\/span><\/p>

    Ethereum\u2019un PoS sistemine ge\u00e7ti\u011fi Merge g\u00fcncellemesinden \u00f6nce, MEV ile elde edilen toplam kazan\u00e7 675 milyon dolar\u0131 a\u015ft\u0131.<\/span><\/p>

    \"Ethereum<\/p>

    Toplamda searcherlar, MEV stratejileri i\u00e7in madencilere <\/span>240 milyon dolardan<\/span><\/a> fazla \u00f6deme yapt\u0131. Bug\u00fcn ise bu g\u00f6revi do\u011frulay\u0131c\u0131lar \u00fcstleniyor.<\/span><\/p>

    MEV botlar\u0131n\u0131n etkisi artt\u0131k\u00e7a, Ethereum bu riskleri azaltmak i\u00e7in organize bir giri\u015fime \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti. Flashbots, MEV\u2019in normal kullan\u0131c\u0131lar \u00fczerindeki olumsuz etkisini azaltmak amac\u0131yla kuruldu.<\/span><\/p>

    MEV aktiviteleri, Ethereum i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u011f zaten y\u00fcksek i\u015flem \u00fccretleri ve yo\u011funluk sorunlar\u0131yla m\u00fccadele ediyor. MEV, bu problemleri daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirebilir.<\/span><\/p>

    MEV\u2019in olumsuz etkisini azaltmak i\u00e7in Flashbots, MEV ile ilgili i\u015flemleri zincir d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131yan <\/span>MEV-Geth<\/span><\/a> ve <\/span>MEV-Relay<\/span><\/a> \u00e7\u00f6z\u00fcmlerini geli\u015ftirdi. Bu sayede mempool \u00fczerindeki y\u00fck hafifletildi.<\/span><\/p>

    Ethereum\u2019un PoS sistemine ge\u00e7mesiyle, Flashbots MEV-Geth yerine <\/span>MEV-Boost<\/span><\/a> adl\u0131 yeni bir sistem geli\u015ftirdi. Bu sistem, proposer-builder separation (PBS) modelini kullan\u0131r. Do\u011frulay\u0131c\u0131lar\u0131n blok olu\u015fturma g\u00f6revini ba\u011f\u0131ms\u0131z hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lara devretmesine olanak tan\u0131r. B\u00f6ylece stake merkeziyeti \u00f6nlenir ve MEV\u2019in olumsuz etkileri azal\u0131r. Bu yeni modelde blok olu\u015fturma s\u00fcreci art\u0131k \u00fc\u00e7 farkl\u0131 grup taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor: searcherlar, builderlar ve relayerlar.<\/span><\/p>

    Merge\u2019den bu yana, 526.000 ETH\u2019den fazla MEV kazanc\u0131 sa\u011fland\u0131. Bu, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz fiyatlar\u0131yla yakla\u015f\u0131k 1 milyar dolara denk geliyor.<\/span><\/p>

    \"Kriptoda<\/p>

    Uniswap, DEX’ler aras\u0131ndaki MEV arbitraj i\u015flemlerinin %93\u2019\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor. Arbitraj i\u015flemlerinde en \u00e7ok kullan\u0131lan token ise WETH.<\/span><\/p>

    \"Arbitraj<\/p>

    Di\u011fer Blok Zincirlerinde MEV<\/b><\/h3>

    MEV faaliyetleri Solana ba\u015fta olmak \u00fczere di\u011fer blok zincirlerinde de olduk\u00e7a yo\u011fundur. Solana, i\u015flem hacmi ve aktif adres say\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan en b\u00fcy\u00fck a\u011flardan biridir.<\/span><\/p>

    2025’in ba\u015f\u0131nda, meme coin ekosisteminin b\u00fcy\u00fcmesiyle Solana\u2019n\u0131n DeFi’deki pay\u0131 %10\u2019un \u00fczerine \u00e7\u0131karak rekor seviyeye ula\u015ft\u0131.<\/span><\/p>

    \u0130lgin\u00e7 bir \u015fekilde, Solana\u2019n\u0131n yap\u0131s\u0131 MEV\u2019in olumsuz etkilerini azaltacak \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fcksek performansl\u0131 zincirde mempool bulunmaz. Bunun yerine, blok \u00fcreticileri \u00f6nceden belirlenir, bu da do\u011frulay\u0131c\u0131lar\u0131n i\u015flem s\u0131ras\u0131n\u0131 manip\u00fcle etmesini zorla\u015ft\u0131r\u0131r. Ayr\u0131ca, Ethereum i\u015flemleri tek tek ger\u00e7ekle\u015ftirirlen, Solana ayn\u0131 anda birden fazla i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirebilir. Bu da front-running sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131r. Son olarak, Solana\u2019n\u0131n proof-of-history (PoH) mekanizmas\u0131, i\u015flemlerin s\u0131ras\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyi zorla\u015ft\u0131rarak MEV\u2019den kazan\u00e7 sa\u011flama ihtimalini azalt\u0131r.<\/span><\/p>

    Ancak, MEV, Solana\u2019da h\u00e2l\u00e2 aktif durumda. Hatta \u015fu anda Ethereum\u2019dan daha fazla kazan\u00e7 sa\u011fl\u0131yor. Solana\u2019daki MEV i\u015flemlerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu, Jito adl\u0131 bir protokol \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fiyor. Jito, Jito-Solana ad\u0131nda \u00f6zel bir do\u011frulay\u0131c\u0131 istemcisi sunuyor. Searcher ve traderlar\u0131n i\u015flemlerini paketler halinde d\u00fczenlemesine olanak tan\u0131yor. Searcherlar, bu istemciyi kullanarak do\u011frulay\u0131c\u0131lara y\u00fcksek \u00fccretler \u00f6deyerek i\u015flemlerini ana a\u011fa \u00f6ncelikli olarak g\u00f6nderebiliyor.<\/span><\/p>

    Token Terminal verilerine g\u00f6re, Ekim 2024\u2019te Solana\u2019daki MEV harcamalar\u0131 Ethereum\u2019u ge\u00e7ti ve o tarihten itibaren MEV piyasas\u0131nda lider oldu. Ocak 2025\u2019te, Solana\u2019daki searcher ve traderlar, do\u011frulay\u0131c\u0131lara rekor seviyede 108.6 milyon dolar \u00fccret verdi.<\/span><\/p>

    \"Blok<\/p>

    Jito\u2019nun MEV hizmetleri a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak arbitraj stratejileri i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. En k\u00e2rl\u0131 tokenler ise SOL ve USDC.<\/span><\/p>

    \"Jito<\/p>

    BNB Chain, yo\u011fun MEV faaliyetlerine ev sahipli\u011fi yapan b\u00fcy\u00fck blok zincirlerinden bir di\u011feridir. Ancak, MEV aktivitesi Ethereum ve Solana kadar yayg\u0131n de\u011fildir. Bu a\u011fda Puissain, TxBoost ve BloxRoutes gibi b\u00fcy\u00fck MEV hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131, do\u011frulay\u0131c\u0131larla do\u011frudan i\u015f birli\u011fi yaparak faaliyet g\u00f6sterdi.<\/span><\/p>

    Ancak, \u015eubat 2025\u2019te yap\u0131lan <\/span>BNB Chain DAO oylamas\u0131na<\/span><\/a> g\u00f6re, k\u00f6t\u00fc niyetli MEV i\u015flemlerini azaltmaya y\u00f6nelik ad\u0131mlar at\u0131l\u0131yor. MEV aktivitelerinin azalmas\u0131 bekleniyor. 2025\u2019in ilerleyen d\u00f6nemlerinde, a\u011f\u0131n mempool yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye y\u00f6nelik yeni bir \u00f6neri sunulacak. K\u00f6t\u00fc niyetli MEV i\u015flemleri daha da zorla\u015ft\u0131r\u0131lacak.<\/span><\/p>

    MEV\u2019in Etkileri<\/b><\/h2>

    <\/span>
    \nMEV, blok zincir ekosistemi \u00fczerinde hem olumlu hem de olumsuz etkiler yaratan \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bir mekanizmad\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcmde kriptoda MEV nedir daha iyi anlamak i\u00e7in olumlu ve olumsuz etkilerine g\u00f6z atal\u0131m.<\/span><\/p>

    Olumlu Etkiler<\/b><\/h3>

    MEV, DeFi ekosisteminin daha verimli hale gelmesine yard\u0131mc\u0131 olur. Arbitraj sayesinde, DEX\u2019ler ve vadeli i\u015flem platformlar\u0131, piyasadaki genel talebi yans\u0131tan daha adil fiyatlar sunar.<\/span><\/p>

    DEX\u2019ler, merkeziyetsiz likidite havuzlar\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in piyasa dalgalanmalar\u0131na daha yava\u015f tepki verebilir. Bu durum, ge\u00e7ici fiyat farklar\u0131 yarat\u0131r. Arbitraj traderlar\u0131 bu farklar\u0131 kapatarak DeFi ekosistemini<\/a> daha dengeli ve sa\u011flam hale getirir.<\/span><\/p>

    Ayr\u0131ca, MEV ile ger\u00e7ekle\u015fen likidasyonlar, DeFi kredi platformlar\u0131n\u0131n alacaklar\u0131n\u0131 tahsil etmesini sa\u011flar. Bor\u00e7lular\u0131n teminat\u0131 gereken seviyenin alt\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde yap\u0131lan h\u0131zl\u0131 likidasyonlar, stablecoinlerin de\u011ferini korumaya da yard\u0131mc\u0131 olur.<\/span><\/p>

    MEV destek\u00e7ileri, bu mekanizman\u0131n do\u011frulay\u0131c\u0131lar\u0131 blok \u00fcretimi i\u00e7in rekabete te\u015fvik etti\u011fini ve b\u00f6ylece a\u011f g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunur.<\/span><\/p>

    Arbitraj, likidasyon ve benzeri tarafs\u0131z i\u015flemler i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, MEV do\u011frulay\u0131c\u0131lar ve a\u011f kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir ekonomik te\u015fvik kayna\u011f\u0131d\u0131r. 2025\u2019in ba\u015flar\u0131nda, Solana do\u011frulay\u0131c\u0131lar\u0131 MEV i\u015flemlerinden on milyonlarca dolar gelir elde ediyordu.<\/span><\/p>

    Olumsuz Etkiler<\/b><\/h3>

    MEV, DeFi ekosistemini daha verimli hale getirse de, geli\u015fmi\u015f botlar\u0131n normal kullan\u0131c\u0131lar\u0131 s\u00f6m\u00fcrerek kazan\u00e7 sa\u011flamas\u0131na da olanak tan\u0131r. Front-running ve sandwich sald\u0131r\u0131lar\u0131, bu y\u00f6ntemlerin en yayg\u0131n olanlar\u0131d\u0131r. Piyasada <\/span>adaletsiz ko\u015fullara<\/span><\/a> yol a\u00e7ar.<\/span><\/p>

    \u00d6zellikle yeni kullan\u0131c\u0131lar bu sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 daha savunmas\u0131zd\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc blok zincir s\u00fcre\u00e7lerini tam olarak anlamayabilirler. Bu adaletsizlik, Web3<\/a> uygulamalar\u0131n\u0131n benimsenmesini zorla\u015ft\u0131rabilir. Yeni kullan\u0131c\u0131lar\u0131 sistemden uzakla\u015ft\u0131rabilir.<\/span><\/p>

    EigenPhi verilerine g\u00f6re, Mart 2025\u2019te 101 farkl\u0131 grup taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen sandwich sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ma\u011fduru olan 33,000\u2019den fazla kullan\u0131c\u0131 vard\u0131. Bu sald\u0131r\u0131lar, Ethereum \u00fczerindeki DEX\u2019lerde h\u00e2l\u00e2 \u00f6nemli bir i\u015flem hacmi olu\u015fturuyor. \u015eu an itibar\u0131yla, haftal\u0131k i\u015flem hacimleri neredeyse 1 milyar dolara ula\u015f\u0131yor.<\/span><\/p>

    \"Ethereum<\/p>

    E\u011fer k\u00f6t\u00fc niyetli akt\u00f6rler piyasa g\u00fcvenini zedelemeye devam ederse, MEV, Ethereum i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir tehdit haline gelebilir.<\/span><\/p>

    MEV nedeniyle, normal kullan\u0131c\u0131lar fark\u0131nda olmadan ek maliyetlere katlan\u0131yor. Front-running ve benzeri y\u00f6ntemler, i\u015flem \u00fccretlerini yapay olarak artt\u0131r\u0131yor. A\u011fda yo\u011funlu\u011fa neden olarak kullan\u0131c\u0131 deneyimini olumsuz etkiliyor.<\/span><\/p>

    Ethereum\u2019un mimarisini tamamen de\u011fi\u015ftirerek MEV\u2019i ortadan kald\u0131rmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ancak sandwich sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve di\u011fer zararl\u0131 MEV y\u00f6ntemlerini s\u0131n\u0131rland\u0131racak \u00e7\u00f6z\u00fcmler uygulanabilir.<\/span><\/p>

    \u00d6zetle, MEV\u2019in Art\u0131lar\u0131 ve Eksileri:<\/strong><\/h4>

    Kriptoda MEV\u2019in Art\u0131lar\u0131<\/div>
    \n

    \n