{"id":199770,"date":"2024-10-12T16:49:38","date_gmt":"2024-10-12T16:49:38","guid":{"rendered":"https:\/\/cryptonews.com\/tr\/?post_type=academy&p=199770\/"},"modified":"2024-10-12T16:49:38","modified_gmt":"2024-10-12T16:49:38","slug":"blockchain-olceklendirme","status":"publish","type":"academy","link":"https:\/\/cryptonews.com\/tr\/academy\/blockchain-olceklendirme\/","title":{"rendered":"Blockchain \u00d6l\u00e7eklendirme: Katman 1 ve Katman 2"},"content":{"rendered":"
Kripto endüstrisi blockchain ölçeklendirme işleminden çok bahsediyor. Blockchain teknolojisi, kripto dünyasında devrim yaratırken, ölçeklenme sorunları giderek daha fazla dikkat çekiyor. Artan kullanıcı sayısı ve işlem hacmi, ağların yavaşlamasına ve işlem ücretlerinin yükselmesine neden oluyor.\n<\/p>
Katman 1 ve Katman 2 çözümleri, bu sorunları çözmek için geliştirilen ağın verimliliğini artırmayı hedefliyor. Layer yani katman 1, protokolde yapılan doğrudan değişikliklerle ölçeklenebilirliği artırıyor.<\/p>\n
Katman 2 çözümleri ise işlemleri blockchain dışında gerçekleştirerek hız ve maliyet avantajı sağlıyor. Bu çözümler, blockchain teknolojisinin yaygınlaşmasında kritik bir rol oynuyor.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>
\nKatman 1 ve Katman 2 nedir, nasıl çalışır ve neden faydalıdır? Neden mükemmel değildir? Bu yazımızda detaylı incelemelerle bu sorulara cevap vereceğiz. Hazırsanız blockchain ölçeklendirme konusuna detaylı bir şekilde göz atalım!\n<\/p>
<\/span>Haziran 2010’da, <\/span>Bitcoin<\/span><\/a> ağında gerçekleşen işlem sayısı günde 100’ü<\/a> geçmiyordu. Günümüzde bu sayı, günlük neredeyse 500.000 işlemi buluyor.<\/span> <\/span> Çalışma Prensibi:<\/b> Blockchaindeki her blok boyutunu artırmaktır. Tek bir blokta daha fazla işlem yapılabilir. Bu, otoyola daha fazla şerit eklemek gibidir. Daha fazla arabanın aynı anda seyahat etmesine izin verir.<\/span>Örnek:<\/b> Bitcoin Cash (BCH<\/a>), mükemmel bir örnektir. Bitcoin’in bir çatalı olarak, blok boyutunu artırmak için oluşturuldu. Her blokta daha fazla işlem yapılmasını sağladı.<\/span>Başlangıçta, Bitcoin’in anonim yaratıcısı Satoshi Nakamoto<\/a>, blok boyutlarına 1 MB sınırı koydu. Bu, ağın spam işlemlerine karşı korunması içindi.<\/span>Bitcoin gittikçe popüler hale geldi. Bu boyut sınırı daha yavaş işlem sürelerine ve daha yüksek ücretlere yol açtı. Bu durum topluluk üyeleri arasında büyük bir tartışmaya neden oldu.<\/span>Nakamoto’nun bu sınırı geçici gördüğünü düşünen birçok kişi vardı. Nakamoto’nun daha büyük blokların kullanımı desteklediğini savundular. Büyük bloklarla daha fazla işlemi işlemek, işlem sürelerini hızlandırmak ve maliyetleri azaltmak sağlanabilirdi.<\/span>Yaşanan anlaşmazlık, Bitcoin’in tarihinde önemli bir olaya yol açtı. 2017’de Bitcoin Cash’in bir hard fork ile oluşturulması gerçekleşti.<\/span>Bitcoin Cash, başlangıçta blok boyutunu 8 MB’a ve daha sonra 32 MB’a çıkardı. Bir başka varyant olan Bitcoin SV, blok boyutunu daha da artırarak 128 MB’a çıkardı. En iyi Bitcoin katman 2 projeleri<\/a> hakkında detaylı bilgi almak için yazımıza göz atabilirsiniz.<\/span><\/p> <\/span><\/p><\/div><\/span><\/div><\/div> <\/span><\/p><\/div><\/span><\/div><\/div><\/div><\/span><\/p> Çalışma Prensibi:<\/b> Sharding, blockchain verilerini paralel olarak işlenebilecek daha küçük parçalara böler. Bu, farklı düğümlerin aynı anda farklı işlemleri işlemesi anlamına gelir. Bu blockchain ölçeklendirme yöntemi, bir süpermarkete benzetebilir. Süpermarketteki kasaların işlemi hızlandırmak için birden fazla sıraya ayrılmasına benzer.<\/span>Örnekler:<\/b> NEAR<\/a>, gerçek zamanlı sharding kullanan projelerden biridir. Ethereum, sharding kullanmayı planlamıştı. Ancak Katman 2 çözümü olan Danksharding’e geçti.<\/span><\/p> <\/span><\/p><\/div><\/span><\/div><\/div> <\/span><\/p><\/div><\/span><\/div><\/div><\/div><\/span><\/p> Çalışma Prensibi:<\/b> Kripto para biriminde bir konsensüs algoritması, ağdaki tüm bilgisayarların aynı veriler üzerinde anlaşmasını sağlayan bir kural setidir. Bu sistem, blockchain ölçeklendirme sırasında her işlemin doğrulanmasını sağlar. Ardından işlemler, blockchain’e güvenli bir şekilde eklenir.<\/span>İş ispatı (Proof of work – PoW<\/a>) ve hisse ispatı (proof-of-stake – PoS<\/a>) popüler konsensüs algoritmalarından ikisidir. Örneğin, PoW’dan PoS’a geçiş, işlem işleme için gereken enerji ve zamanı azaltır.<\/span>Örnek:<\/b> Ethereum, ölçeklenebilirliği artırmak ve enerji tüketimini azaltmayı amaçladı. Bunun için 2022’de “proof of stake” mekanizmasını devreye soktu. CCRI verilerine göre, Ethereum’un enerji kullanımı güncellemeden hemen sonra önemli ölçüde düştü.<\/span> <\/span><\/p><\/div><\/span><\/div><\/div> <\/span><\/p><\/div><\/span><\/div><\/div><\/div><\/span><\/p> Çalışma Prensibi:<\/b> SegWit, verilerin depolanma şeklini değiştirir. Daha fazla işlemin bir bloğa sığmasına izin veren bir protokol yükseltmesidir. İşlem imzalarını (tanıkları) diğer işlem verilerinden ayırır.<\/span>Örnekler:<\/b> Litecoin, Mayıs 2017’de SegWit’i benimsedi. Bitcoin, blockchain ölçeklendirme değerini artırmak istedi. Bununla beraber blok boyutu sınırını da ayarlamak için Ağustos 2017’de SegWit’i uyguladı.<\/span><\/p> <\/span><\/p><\/div><\/span><\/div><\/div> <\/span><\/p><\/div><\/span><\/div><\/div><\/div><\/span><\/p> <\/span> Çalışma Prensibi:<\/b> Katman 2 zincirinde birçok işlemi bir araya toplar. Bunları ana Ethereum blockchainine geri gönderilen tek bir işlem olarak birleştirirler.<\/span>Rollup yöntemi, daha pahalı olan tek bir işlemin maliyetini birçok kullanıcı arasında böler. Bu da her bir işlemi daha uygun maliyetli ve verimli hale getirir. Daha yavaş olan birincil blockchain üzerinde ayrı ayrı işlemekten daha iyidir.<\/span>Örnekler:<\/b> Optimistic rollups, tüm işlemlerin geçerli olduğunu varsaydığı için iyimser olarak adlandırılır. Olası dolandırıcılık kanıtlarını beklerken gecikme olabilir. Bu sebepten, her işlemin anında işlenmesini gerektirmeyen uygulamalar için idealdir. <\/span>Zero knowledge rolluplar (zk-Rollups), birçok işlemi tek bir işlemde birleştirir. Bu blockchain ölçeklendirme işlemlerini kriptografik kanıtlar kullanarak doğrular.<\/span><\/p> <\/span><\/p><\/div><\/span><\/div><\/div>
Blockchain teknolojisi, 2009 yılında Bitcoin ile beraber piyasaya sürülmüştü. Sürekli dile gelen <\/span>blok zincir teknolojisi nedir<\/span><\/a> ve neden daha hızlı çalışmalıdır?<\/span>Çoğu blockchain, aynı anda işlenebilecek işlem sayısında sınırlamaya sahiptir. Bu da kullanıcıların genellikle beklemesi ve daha yüksek ücretler ödemesi gerektiği anlamına gelir.<\/span>Blockchainlerin işlem sınırlaması, artan araba sayısını karşılayamayan yoğun şehir yollarına benzetilir. Yani her zaman tıkanıktır. Benzer şekilde aynı anda çok fazla işlem gerçekleştiğinde blockchain sorunlar yaratabilir. Tıpkı şehirdeki sokaklarımız gibi tıkanabilir ve her şeyi yavaşlatır.<\/span>Blockchain ölçeklendirme kavramı, uzmanların ilk çözümleri önerip uyguladığı 2015’ten sonra dikkat çekmeye başladı.<\/span>Günümüzdeki kullanıcılar, blockchain işlemlerinin daha hızlı hale getirilmesi için arayıştadır. Aynı zamanda işlemler ucuz da olmalıdır. Gündemdeki <\/span>en iyi kripto projeleri<\/span><\/a> bunun için yollar aramaya devam ediyor.<\/span>Bu konuda önemli ilerlemeler kaydettiler. Yine de birçok blockchainin kat etmesi gereken uzun bir yol var. <\/span>Geleneksel ödeme sistemleri, işlemleri çok daha hızlı işleyebilir.<\/span>
Katman 1 ve Katman 2 gibi <\/span>ölçeklenebilirlik<\/span> çözümleri, işlemlerin akışını ve hızını yönetir. Bu şekilde blockchaini daha verimli hale getirir.<\/span><\/p>Katman 1 Ölçeklenebilirlik Çözümleri Nelerdir?<\/b><\/h2>
Blok Boyutunu Artırma<\/b><\/h3>
Blok boyutunu artırmanın artıları ve eksileri:<\/b><\/h4>
\n
\n
Veritabanı Bölümleme (Database Sharding) ile Blockchain Ölçeklendirme<\/b><\/h3>
Sharding’in artıları ve eksileri:<\/b><\/h4>
\n
\n
Konsensüs Algoritması İyileştirmeleri<\/b><\/h3>
<\/p>Konsensüs mekanizmasını değiştirmenin artıları ve eksileri:<\/b><\/h4>
\n
\n
Segregated Witness (SegWit) İle Blockchain Ölçeklendirme<\/b><\/h3>
SegWit’in artıları ve eksileri:<\/b><\/h4>
\n
\n
Katman 2 Blockchain Ölçeklendirme Çözümleri Nelerdir?<\/b><\/h2>
Katman 2 Çözümlerinin Türleri<\/b><\/h3>
Rollup’lar<\/b><\/h3>
Rollup’ların artıları ve eksileri:<\/b><\/h4>
\n
\n